Keramische tegels en toelaatbare niveauverschillen

Vlakheidsafwijkingen van tegels: 3 parameters

Vlakheidsafwijkingen van tegels kunnen tot niveauverschillen leiden in een afgewerkte tegelvloer. 

Er zijn 3 parameters die hierin een rol spelen nl:

• de vlakheid van de tegel zelf (gemeten langs de tegelranden)
• de vlakheid van de ondergrond
• de gekozen plaatsingsmethode (met doorlopende of kruisende voegen)

Ook het gekozen voegpatroon oefent eveneens een niet te onderschatten invloed uit op de niveauverschillen tussen twee aangrenzende tegels. Indien er geopteerd wordt voor een kruisend voegpatroon (halfsteens, wildverband enz.) kan men zelfs bij een perfecte plaatsing op een volledig vlakke ondergrond niet voorkomen dat er tussen de tegels niveauverschillen ontstaan ter hoogte van de kruising van de voegen.

Niveauverschil tussen aangrenzende vloertegels

Niveauverschillen tussen aangrenzende vloertegels kunnen wel degelijk ongemakken veroorzaken. Ze worden - in het bijzonder bij 'strakke' afwerkingen - als esthetisch storend ervaren. Ook kunnen ze hinder teweegbrengen bij het belopen ervan en zelfs aanleiding geven tot schade wanneer er met rollend materieel (kleine harde wielen) over gegaan wordt.

Daarom zijn er objectieve beoordelingsmethoden en criteria nodig om op voorhand duidelijke afspraken te kunnen maken en discussies op de bouwplaats te vermijden.

Alle tegeltoleranties staan vermeld in de norm NBN EN 14411 Keramische tegels.

Soms wordt de term 'gerectificeerd' gebruikt om keramische tegels aan te duiden die beantwoorden aan strengere fabricagetoleranties. Deze benaming is niet in overeenstemming met de norm NBN EN 14411. Bovendien slaat ze doorgaans enkel op de buitenafmetingen (lengte en/of breedte) van de tegel en dus niet op de vlakheid ervan.

Voor grootformaattegels kunnen de vlakheidsafwijkingen van de randen redelijk ruim zijn (tot 2 mm). Zo zal het slechts in zeer beperkte mate mogelijk zijn, bij een plaatsing van deze tegels om de oneffenheden in de ondergrond weg te werken met een één laag mortellijm. Het gebruik van een dubbele verlijming of van een mortellijm die aangebracht kan worden in grotere diktes, zal een beter resultaat opleveren.

Niveauverschillen tussen aangrenzende tegels zijn doorgaans storender bij vloer-betegeling dan bij muurbetegeling. De omvang van de hinder vergroot naarmate de voegen smaller zijn.

Het gebruik van tegels met afgeronde randen (niet-gerectificeerd) kan er enerzijds voor zorgen dat de minimale niveauverschillen minder opvallen en dat het risico op schade en struikelen afneemt. Ook de toepassing van bredere voegen draagt hiertoe bij.

Besluit

Het is niet enkel belangrijk dat men een beroep kan doen op duidelijke voorschriften en kwaliteitsvolle materialen. De opdrachtgever staat eveneens in voor de oplevering van de ondergrond en moet aandacht besteden aan alle problemen die een negatieve invloed zouden kunnen hebben op de uitvoering en het uitzicht van de betegeling. Ondergronden of tegels die niet voldoen aan voornoemde toleranties, moeten dan ook gemeld worden aan de opdrachtgever vóór de uitvoering van de betegeling. Zo kan deze laatste bepalen welke maatregelen hij moet nemen en kan hij aanduiden dat er vooreerst eventuele correcties zullen moeten gebeuren.

Onderstaande tabel geeft een overzicht van de toleranties op de vlakheid van een betegeling met verlijmde keramische tegels, evenals van de toelaatbare niveauverschillen tussen de aangrenzende tegels.